Na świecie odnotowano 120 gatunków, jednakże najważniejsze cechy budowy lilii są wspólne. Z czego składa się Lilia?

Podziemna część cebula Lilii , która złożona jest z kilkunastu mięsistych łusek osadzonych dachówkowato na piętce.

Nie ma tam suchej łuski okrywającej. Mięsiste łuski różnią się wielkością, kształtem oraz barwą. Wśród cebul lilii najwięcej jest takich, które mają kolor biały, ale można spotkać również cebule żółte, różowe lub brązowo - fioletowe. Pamiętajmy jednak, że łatwo się pomylić, jeśli chodzi o cebule lilii koloru białego, gdyż pozostawione na świetle różowieją.

Piętka to nic innego jak skrócony pęd, często nazywana też dyskiem. Łuski natomiast to przekształcone liście. Gromadzą one związki pokarmowe do budowy pędu i nowych cebul

Korzenie podstawy, które wyrastają z piętki pobierają wodę oraz składniki pokarmowe, a także umocowują roślinę w glebie. Korzenie zwykle są długie, ale słabo rozgałęzione, choć niekiedy wciągają cebule lilii w głąb podłoża. Korzenie odnawiają się stopniowo po dwóch, trzech latach. Z uwagi na to, że od korzeni zależy jakość całej rośliny, przy przesadzaniu należy odrzucić te cebule lilii, które są pozbawione tych korzeni.

Na górnej stronie piętki, pośrodku znajduje się stożek wzrostu. Ze stożka wzrostu wyrasta część nadziemna czyli ulistniony pęd, a później kwiatostan.

Z boku cebuli matecznej, pomiędzy najbardziej wewnętrznymi łuskami powstają nowe cebule.

Korzenie pędowe to całkiem coś innego niż korzenie podstawy. Wyrastają one na podziemnej części pędu pomiędzy cebulą, a powierzchnią gleby i różnią się tym od korzeni podstawy, że są delikatniejsze i bardziej rozgałęzione. Korzenie pędowe, to korzenie jednoroczne. Ich zadaniem jest pobieranie wody oraz składników pokarmowych z podłoża. Są lilie np. Lilia biała (Lilium candidum), które tworzą bardzo mało korzeni pędowych.

Pomiędzy cebulą a korzeniami pędowymi tworzą się cebule przybyszowe podziemne. U wielu gatunków są one łatwo zauważalne, a co za tym idzie łatwo je oddzielić, przesadzić w inne miejsce i w ten łatwy sposób rozmnożyć.

Wyrastający pęd lilii nad ziemią jest stosunkowo gruby, prosty i sztywny. U niektórych gatunków powierzchnia pędu jest bruzdowata, a u niektórych gładka. Barwa pędu lilii jest różna, czasem zielona w rożnych odcieniach, czasem od strony nasłonecznionej przybiera kolor czerwony lub brązowawy. Pęd lilii w zależności od odmiany i gatunku może być nie większy niż 30cm, a przy gatunkach silnie rosnących może osiągać nawet do 2,5m długości.

Liście głównie są lancetowate, rzadziej można spotkać równowąskie lub szerokie. W zasadzie tylko u lilii orientalnych możemy spotkać liście innego pokroju np. jajowate. Wszystkie liście przeważnie są żywo zielone i błyszczące. Najczęściej liście ułożone są skrętolegle tzn. z węzła wyrasta tylko jeden liść. Nerwy w sposób nierozgałęziony biegną wzdłuż liścia. W przypadku bardzo wąskich liści nerw jest tylko jeden. Liście ogólnie są bardzo chłonne promieni słonecznych i ustawiają się w kierunku do słońca tak aby jak najwięcej czerpać energii słonecznej.

Niektóre gatunki lilii rozmnażają się samorzutnie. Np. u lilii azjatyckich w kącikach liści pojawiają się małe bulwkowate cebulki, które pod koniec lata opadają na ziemię. Niektórzy uważają, że jest to wada tego gatunku, gdyż w ten sposób zanieczyszcza się plantację.

W górnej części rośliny znajduje się kwiatostan, który jest najpiękniejszą i najbardziej ozdobną częścią rośliny. W zależności od odmiany, kwiatów może być osadzonych na łodydze kilka lub kilkadziesiąt.

Kwiaty osadzone na szczypułkach, których zadaniem jest transportowanie materiałów odżywczych do pąków i kwiatów, rozwijają się dość szybko. Kwiat lilii składa się zwykle z 6 pręcików i słupka, które znajdują się w kielichu. Sam kwiat może być w kształcie kielicha (Lilie kielichowate), trąbki (Lilie trąbkowe), gwiazdy (Lilie gwiazdkowate) lub turbana (Lilie turbanowe).

	Lilia kielichowata		Lilia trąbkowa
	Lilia turbanowa		Lilia gwiazdkowa

W zależności od odmiany różnią się pod względem wielkości. I tak np. Lilia drobna (L. Pumilum) ma średnicę zaledwie kilku centymetrów, a u gatunków większych np. lilii orientalnych nawet przekracza średnica 20cm. Kwiaty w zależności od gatunku w różny sposób ułożone są na pędzie. Mogą być skierowane w dół, w górę lub w bok. Amatorzy, którzy upodobali sobie lilie w hodowli cenią wszystkie, natomiast na kwiaty cięte preferuje się te odmiany, które mają kwiatostany skierowane ku górze, wówczas ładniej prezentują się w bukietach.

Lilie również zaskakują pod względem mnogości barw. Możemy spotkać lilie śnieżnobiałe, żółte, pomarańczowe, czerwone, różowe a nawet purpurowe. Najbogatsza paleta barw to lilie azjatyckie i mieszańce.

Płatki kwiatów lilii są najróżniejsze, u jednych odmian spotyka się sztywne i grube, a u innych cienkie i delikatne. Czasem są jednobarwne, czasem z zabarwionymi brzegami lub środkiem na inny kolor. Czasem są to cętki różnego koloru lub kropki różnej wielkości i rożnego kształtu. Te bardziej kolorowe i wielobarwne są bardzo cenione przez kolekcjonerów. Zostały one nazwane nawet ?brush-mark" (maźnięcie pędzlem), choć moda na nie już przeminęła.

Nektarniki to inaczej gruczoły zapachowe. U niektórych gatunków zapach jest tak intensywnie duszący, że może powodować nawet silne bóle głowy. Niewątpliwą ozdobą samego kwiatu są pręciki, umiejscowione w środku kwiatu. Dość charakterystyczny jest pyłek, gdyż ci którzy już mieli okazję go dotykać, zauważyli, że brudzi ręce i odzież, dlatego tym liliom, które przeznaczone są na bukiety i wiązanki usuwa się owe pręciki z pyłkiem.

Pomiędzy pręcikami można znaleźć słupek, który zakończony jest znamieniem guzełkowatym. Kiedy znamię jest dojrzałe, czyli gotowe na przyjęcie pyłku to zaczyna być lepkie i błyszczące. Dla hodowców jest to znak, że można zacząć zapłodnienie tzn, przenieść pyłek ojcowski na znamię pyłku lilii matecznej. Jeśli zapłodnienie będzie udane to zalążnia szybko się rozrasta i pojawia się torebka nasienna. Mimo że torebka przybrać może różną wielkość i kształt, bo u każdego gatunku wygląda ona trochę inaczej, to nasiona w niej zawarte zwykle są płaskie i brązowe. Kiedy torebka dojrzeje nasiona wysypują się. Te gatunki lilii, które kwitną wcześnie, to ich torebki nasienne pękają we wrześniu, natomiast, te które kwitną późno istnieje ryzyko, że zostaną uszkodzone, przez jesienne przymrozki. Dlatego w przypadku gatunków, które zakwitają później, ścina się pędy z niedojrzałymi jeszcze torebkami nasiennymi i przenosi do jasnego pomieszczenia. Po wsadzeniu do wilgotnego podłoża można je przetrzymać kilka tygodni aż torebki z nasionami lilii dojrzeją. Kiedy torebki zaczną pękać, trzeba nasiona pozbierać i przesuszyć.